Menu
Zamknij

Piwo: napój narodowy od 9 58

E-booki

Opis

Od niepamiętnych czasów piwo było podstawowym napojem Polaków. Aż do końca XVI wieku nie miało praktycznie żadnej konkurencji. Nie była wtedy znana herbata czy kawa. Woda była często zanieczyszczona i niebezpieczna dla zdrowia. 400 lat temu historyk Bartosz Paprocki pisał o nadzwyczajnej osobliwości, czyli mazurskim szlachcicu Jarzynie herbu Trzaska. Uchodził on za absolutnego dziwaka, bo... Pił jedynie wodę i dlatego zyskał przydomek: "Woda". Niskoprocentowe piwne trunki, jak mawiał pan Rej z Nagłowic "nie zaparzały głowy" tak, jak bardziej ogniste napoje. Ambitna Włoszka, królowa Bona, której decyzje spotykały się niejednokrotnie z oporem mężczyzn polskich, mawiała: "Polska krew z piwa - nieburzliwa". Wiedziała, iż złoty napój nie odbiera rozsądku i nie prowokuje tak do burd jak mocniejsze napitki. Co prawda, bogaci panowie niejednokrotnie nadmiernie używali wina i gorzałki. Gościnność polska już w dawnych wie-kach była przysłowiowa. Hiszpański prawnik Roizius, bohater słynnej fraszki Kochanowskiego "O doktorze Hiszpanie", którego polski poeta z kompanami tak spił podczas wesołej nocy, iż "kładł się spać trzeźwy, a wstał pijany" - tak opisywał polskie obyczaje: "Żegnaj, burzliwy Krakowie, bo tutaj życie nie jest niczym jak piciem". Nadmierne picie potępiali moraliści, jednak aż do XVI wieku nie było ono zjawiskiem powszechnym. Nie przyjął się u nas moskiewski fason picia mocnej, zanieczyszczonej wódki, która - jak pisał Jan Chryzostom Pasek - "im najszczególniej śmierdzi, tym w większej jest u Moskali cenie! Przysmak taki, żeby koza wrzeszczała, gdyby jej gwałtem wlał". Chłopi i panowie szlachta pili piwo, bogatsi miód i wino; gorzałka długo była traktowana jako lekarstwo. Literatura staropolska i późniejsza nie oddaje korzystnie "przewagi" piwa nad innymi trunkami. Piwo było w codziennym życiu czymś tak powszechnym, iż prawie niezauważalnym. Poeci zaś bardzo niejednokrotnie naśladowali aż nazbyt dosłownie dawnych mistrzów greckich i rzymskich, którzy z oczywistych przyczyn sławili najczęściej wino i boskiego Bachusa. W karczmach tymczasem - głównych ośrodkach życia towarzyskiego dawnych Polaków - dominowało piwo i rytuały z nim związane. Na przykład "rząd", czyli zwyczaj płacenia za piwo po kolei: najpierw jeden płaci za wszelkich, potem drugi, potem trzeci - i tak dalej. Przestrzegano szlachciców, by nie siadali w rząd z chłopami. Tymczasem w czasach Piastów w karczmach panowały dość demokratyczne obyczaje. Prawo stanowiło na przykład, iż chłop, który zranił szlachcica w trakcie biesiady w ogóle nie płacił żadnej nawiązki. Można więc przypuszczać, iż jak zauważył nasz doskonały pisarz historyczny Paweł Jasienica - "wielmożnym" i "pracowitym" nieraz się zdarzało biesiadować, choćby awanturować się razem. Inny przepis orzekał, że wolno przepić kurtę, koszulę, czapkę, lecz dolnej garderoby karczmarz nie śmie przyjmować". Szlachetnie i mniej szlachetnie urodzeni rodacy wspólnie podciągali toasty: "Zdrowie twoje w gębę moję". Polska Jagiellonów nie przypominała już takiej sielanki. Pomiędzy stanami formujeły się coraz większe różnice. Bogaci zdradzali piwo czy nawet staropolski miód. Wybierali zagraniczne wina i rosolisy. Niskoprocentowe piwo nadal jednak pozostawało napojem - jak chleb - powszednim. Dopiero w Polsce porozbiorowej zmienił się radykalnie styl picia. Tania wódka dominowała w karczmach. Coraz częstsze były przypadki... Zapijania się na śmierć! Wacław Maciejowski w książce "Polska i Ruś" (1842) pisze: "Jeżeli upiwszy się goście zwalili się z nóg, ci co pozostali przy zmysłach pili na hasło, to jest robili umowę, że gdy jeden osłabnie, drugi mocniejszy w siłach będzie miał o nim staranie, pośle po cyrulika, ażeby zalanego trunkiem ratował, a gdyby nie pomogło i przyszło opiłemu wyzionąć ducha, że pośle po księdza". Typowe są również niektóre porady lekarskie z tego okresu. "Jeżeli kto nie chce być pijanym podczas jakiej ochoty, weźmij nasienia pietruszczanego, utrzyj je na proszek miałki, daj go wypić w takim napoju, jaki masz pić w trakcie ochoty. Uznasz prawdę, jedynie spróbuj". Coraz powszechniej trzeba również stosować środki na kaca - takie jak ostryga polska, czyli żółtko, pół cytryny, szczypta soli i pieprzu. (...) Julian Tuwim głosił chwałę piwa nie tylko słowem, lecz i czynem. Jego bezawaryjny sposób na natchnienie to "kieliszek czystej, czasem dwa, potem bomba piwa". Poeta uwielbiał atmosferę śladowych miasteczek, pachnących piwem: Targ na rynku, W rynku szynk, A w tym szynku Dymno, piwno... W takim szynku można było niekiedy spotkać ideał kelnera genialnego, opisywany poprzez Leopolda Staffa: Z czasem tak swoją sztukę posiadł znakomicie, że osłupienie budził w najstarszych bywalcach, Gdy, wyfraczony, w pędzie przyniósł na salę Tuzin bomb piwa z pianą w każdych pięciu palcach. Przytulne lokale miały swoje zalety latem i zimą. Stanisław Grochowiak wspomina sławne polskie budki z piwem, dające ulgę spragnionym podczas upalnych dni: Kiosk jest w kolorze miodu. Widać to zwłaszcza w upał. Bierzesz kufel jak krater, dymiący osami. Wokół tylko mężczyźni. XX-wieczny mistrz humoru, Jan Sztaudynger, cenił zdaje się piwo istotnie wyżej aniżeli szampana, skoro życzył sobie, by jego fraszki były...lekkie jak na piwie piana chętnie poprzez tęgich piwoszów spijana, A jeśli pianą kogoś uszczęśliwię, Niech smaku dojdzie również i w samym piwie.! Piwo, jak się okazuje, również w ostatnich dwóch stu-leciach ekspansji napojów wysokoprocentowych, było obecne w kulturze polskiej, wpływało na styl picia i biesiadowania, inspirowało artystów. Było uwielbianym napo-jem Pegaza, a Muzychętnie pociągały sobie - nie tylko piwo bezalkoholowe. A jak będzie w przyszłości? Zobaczymy. Pisarze - do piór! (Fragmenty) Jan Kochańczyk Dziennikarz. Absolwent Uniwersytetu Śląskiego (polonistyka). Od roku 1975 - redaktor ogólnopolskiej gazety "Sport" (Katowice). Droga zawodowa: od korektora do zastępcy sekretarza redakcji, kierownika działu publicystyki i szefa redakcji dodatków kolorowych. Publikacje dotyczące typowo sportów lotniczych, lekkoatletyki, pływania i problemów ruchu olimpijskiego. Nagrody dziennikarskie i literackie - miedzy innymi "Grand Prix" prezesa koncernu prasowego RSW (Warszawa) za cykl publikacji dotyczących sportu zawodowego w krajach socjalistycznych (1989). Polskie opinie i dyskusje odbiły się wtedy echem także w Związku Radzieckim (epoka pieriestrojki Gorbaczowa) i przyspieszyły reformy ruchu olimpijskiego po naradzie na Kubie. Nagrody w konkursach na artykuły i opowiadania sportowe. Od 1991 roku - zastępca redaktora naczelnego tygodnika filmowego "ekran", przeniesionego w tym czasie z Warszawy do Katowic (Grupa "Fibak - Noma - Press"). Od 1994 - zastępca redaktora naczelnego tygodnika "Panorama". Współpraca z katowickimi redakcjami "Dziennika Śląskiego", "Wieczoru", "Integracji Europejskiej" i in. Wydania książkowe - m. In. "Filmowe skandale i skandaliści" ("Twój styl", 2005) i "Ścigany Roman Polański" (część biograficzna).

Opinie - 0 opinii

+ Dodaj opinię

PODOBNE PRODUKTY

E-booki, 50 pomysłów na ciasta i desery z owocami
od 7 44

2 oferty

50 pomysłów na ciasta i desery z owocami

  • ISBN 9788378591931 
  • Autor Beata Grątkowska 
  • Wydawnictwo E-bookowo 
  • Ilość stron 32 
  • Rok wydania 2013 
Porównaj
E-booki, 20 sposobów, które pomogą ci wygrać ze stresem - małgorzata fryszkiewicz (mobi)
od 26 69

1 oferta

20 sposobów, które pomogą ci wygrać ze stresem - małgorzata fryszkiewicz (mobi)

  • ISBN 9788395891700 
  • Autor Małgorzata Fryszkiewicz 
  • Wydawnictwo E-bookowo 
Porównaj
E-booki, obrazy współczesności - wybrane zagadnienia z zakresu polityki społecznej tom 2
od 13 69

1 oferta

obrazy współczesności - wybrane zagadnienia z zakresu polityki społecznej tom 2

  • ISBN 9788378597742 
  • Autor Elżbieta Jałowska, Agnieszka Żyszczyńska-Klimczak 
  • Wydawnictwo Wydawnictwo e-bookowo 
  • Ilość stron 97 
  • Rok wydania 2017 
Porównaj
E-booki, właściwości oraz niekonwencjonalne wykorzystanie siły pola elektromagnetycznego
od 17 79

1 oferta

właściwości oraz niekonwencjonalne wykorzystanie siły pola elektromagnetycznego

  • ISBN 9788381661249 
  • Autor Radosław Gawlik 
  • Wydawnictwo Wydawnictwo e-bookowo 
  • Rok wydania 2020 
Porównaj
E-booki, matura z matematyki: przystępnie, szczegółowo. vademecum z zakresu podstawowego
od 27 36

1 oferta

matura z matematyki: przystępnie, szczegółowo. vademecum z zakresu podstawowego

  • ISBN 9788396156907 
  • Autor Maciej Dombrowski 
  • Wydawnictwo Wydawnictwo e-bookowo 
  • Rok wydania 2021 
Porównaj
E-booki, Wracaj do domu - Tylko w Legimi możesz przeczytać ten tytuł przez 7 dni za darmo.
od 17 40

2 oferty

Wracaj do domu - Tylko w Legimi możesz przeczytać ten tytuł przez 7 dni za darmo.

  • ISBN 9788381662635 
  • Autor Rafał Wałęka 
  • Wydawnictwo Wydawnictwo e-bookowo 
  • Rok wydania 2022 
Porównaj
E-booki, Sny Bereniki - Tylko w Legimi możesz przeczytać ten tytuł przez 7 dni za darmo.
od 20 52

1 oferta

Sny Bereniki - Tylko w Legimi możesz przeczytać ten tytuł przez 7 dni za darmo.

  • ISBN 9788395924644 
  • Autor Elżbieta Walczak 
  • Wydawnictwo Wydawnictwo e-bookowo 
  • Rok wydania 2022 
Porównaj
E-booki, Kodeks postępowania administracyjnego Skrypt z tekstu ustawy - Michał Wysocki (MOBI)
od 20 52

2 oferty

Kodeks postępowania administracyjnego Skrypt z tekstu ustawy - Michał Wysocki (MOBI)

  • ISBN 9788395809200 
  • Autor Michał Wysocki 
  • Wydawnictwo E-bookowo 
Porównaj
E-booki, Ekstaza w wersji pop. Poszukiwania mistyczne w kulturze popularnej - Katarzyna Krzan
od 19

1 oferta

Ekstaza w wersji pop. Poszukiwania mistyczne w kulturze popularnej - Katarzyna Krzan

  • ISBN 9788362480333 
  • Autor Katarzyna Krzan 
  • Wydawnictwo E-bookowo 
  • Ilość stron 338 
  • Rok wydania 2012 
  • Tematyka literatura faktu 
Porównaj

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.